Frédéric Galtier
Regio

Aroma- en chemische analyse van Super-Sauvignons uit de Kaap

Wijnwedstrijden hebben alvast één groot pluspunt: ze brengen onderliggende trends aan de oppervlakte. Dr. Carien Coetzee detecteerde een duidelijk geurprofiel in de top-10 van de Sauvignon blanc tijdens de FNB-wedstrijd.

Raar maar waar: de Sauvignon blanc is de meest geproduceerde wijn in Zuid-Afrika! En een belangrijke productie betekent ook dat men niet aarzelt om de beste Kaapse terroirs in te schakelen voor deze witte druif. De resultaten blijven niet uit.

De Sauvignon beslaat zowat 10% van de beplante wijnoppervlakte. Alle wijnregio’s zijn vertegenwoordigd, maar de nadruk ligt toch op de bekendste van al: Stellenbosch. Het succes van de Kaapse Sauvignon is niet vanzelf gekomen. Er zit ook een plan achter. Vanaf 2000 werden er systematisch promoties gevoerd en er werd een professionele vereniging opgericht: Sauvignon Blanc South Africa. Er werd ook een wedstrijd in het leven geroepen: de jaarlijkse FNB Sauvignon Blanc Top 10. Deze concours bekroont de creativiteit en kwaliteit van de beste Kaapse Sauvignon blanc.

Elk jaar worden de 10 beste wijnen grondig geanalyseerd met inbegrip van sensoriële en chemische analyses. Deze analyse wordt gebruikt om producenten een houvast te geven betreffende het profiel en de stijl van prijswinnende Sauvignons.

Het moeilijkste is de sensoriële analyse, omdat de menselijke factor hierin erg groot is: 30 proevers moeten de aromatische kenmerken van deze wijnen zo nauwkeurig mogelijk zien te omschrijven. Ze krijgen daartoe een uitvoerige lijst van woorden en duiden aan wat hen toepasselijk lijkt. Deze oefening leidt tot een “word cloud”: een verzameling woorden die adequaat lijken ten aanzien van een bepaalde wijn.

5 aromatische categorieën

De selectie van het oogstjaar 2018 van deze Top 10 heeft aangetoond hoe divers het Kaapse terroir is. Naargelang de “word clouds” kunnen de 10 wijnen volgens de proevers netjes onderverdeeld worden volgens hun aromatisch profiel:

  • • Nadruk op exotisch fruit
  • • Exotisch fruit met een uitgesproken mineraliteit
  • • Onderliggende eiktoetsen en complexe hints van fruit
  • • Exotische maar evenwichtige fruittoetsen met groene hints
  • • Vegetale kwaliteit die uitmondt in een elegant aromatisch geheel

Stellenbosch mag dan een groot producent zijn, toch zien we dat de winnende wijnen van uiteenlopende D.O.’s afkomstig waren zoals Durbanville, Elgin, Elim, Darling, Doring Bay, Lutzville, Ceres, Philadelphia en Stellenbosch. Durbanville kwam heel goed uit de verf: meerdere bekroonde wijnen waren afkomstig uit deze regio.

3 wijnen werden deels op hout gerijpt. De Nitida Wild Child 2017 is een van hen. De wijn wordt geroemd om zijn complexiteit.

Vernieuwende technieken

Diemersdal Winery staat bekend om zijn “Winter Ferment”, waarbij de most afgekoeld wordt tot -20°C meteen na de oogst. De wijn wordt bejubeld voor zijn exotische expressie en haalde ook al een Gouden medaille op de Concours Mondial du Sauvignon 2019. Chemisch gesproken levert het proces thiolen op die boven het gemiddelde uitsteken (vooral 3MH en 3MHA). Thiolen zorgen voor toetsen die aan goyave doen denken, passievrucht, pompelmoes… Er zijn ook wetenschappelijke studies die het verband leggen tussen deze techniek en de concentratie van vermelde thiolen.

Twee wijnen (Tokara Reserve Collection Elgin 2018 en D’Aria The Songbird 2017) hadden dan weer een hoog 4MMP-gehalte, een volatiele thiolencomponent die aan de basis ligt van aroma’s van cassis en buxus. Deze aroma’s zijn typisch voor Elgin en uit zich als een verstrengeling van frisse vegetale hints en aangename rijpe fruittoetsen.

Op het juiste tijdstip oogsten kan leiden tot een intense fruitexpressie met een hoog gehalte aan methoxypyrazine (vaak vernoemd als “groene paprika” en “tuinkruiden”). Deze categorie werd vertegenwoordigd door De Grendel Koetshuis 2017 en Kleine Zalze Vineyard Selection 2017. De laatste wijn haalde ook al een Gouden Medaille op de Concours Mondial du Sauvignon 2019. De complexiteit van de Koetshuis werd verder geïntensifieerd door een dagelijkse bâtonnage in (deels) eiken vaten.

De cuvée Fryer’s Cove Doringbay 2017 profiteert dan weer van de koelte aangebracht door de Oceaan. Het gevolg is een langzame rijping, wat garant staat voor extra frisheid en complexiteit. Hier vinden we een soort resumé van wat Sauvignon kan zijn: tegelijk fris, vegetaal, tropisch en complex.

De laatste drie wijnen van de top-10, de Rustenberg Stellenbosch Sauvignon Blanc 2018, de Bellingham Homestead Sauvignon Blanc 2018 en de Flagstone Free Run Sauvignon Blanc 2017, munten uit door hun elegantie en het feit dat ze verschillende van deze elementen combineren zonder zich in een canvas te laten insluiten.

Dankwoord: de auteur en Dr. Carien Coetzee bedanken het Scientific Institute of the Grape and the Wine, de Faculteit Oenologie van de Universiteit van Stellenbosch en Vinlab.

Meer info: cmsauvignon.com/fr/